Hukuk Danışmanlığı
Cazsever avukatımız Nilgün Tortop genç caz bestecilerini koruyor…
Bizim ilk olarak aklımıza gelen sorular bunlar. Şeytanın bile aklına gelmeyen bir durum ile karşılaşırsanız avukatımıza sormaktan çekinmeyin. avukat@genccazcilar.org derdinizi anlatın.
Uğraştım didindim, bir caz bestesi yaptım. Nasıl koruma altına alabilirim?
Caz besteleri de, diğer müzik eserleri gibi Fikir ve Sanat Eserleri Yasasının 3. maddesine göre “musiki eseri”dir. Bu maddeye göre her nevi sözlü ya da sözsüz beste, musiki eseridir.
İlk yapılacak şey eserin notaya dökülmüş halini ve varsa CD’ye kaydedilmiş halini herhangi bir noterde onaylatmak. Gerek notaya dökülmüş halini gerekse CD formatlı halinden 2 ya da 3 örneği notere götürmeniz gereklidir.
Bu devirde interneti kullanmak zorundayım. Nelere dikkat etmeliyim?
Bu durumda eser sahipliğinizi ileri sürebilmek için noter onayınızı da aynı anda yayınlamanız ve eser üzerine (örneğin bu video klip ise) adınızın silinmesi zor olacak şekilde yazılı olması önerilir.
Her türlü eser’de yasanın “eser sahipliği” dediği kavramın kanıtlanması önemlidir. Gerek internetin kendi yaygınlığı, gerek Türkiye’de internet nedeniyle ortaya çıkan sorunların giderilmesine yönelik düzenlemelerin eksikliği nedeniyle internet üzerinde yayınladığınız eserleriniz gerekli korumadan yararlanamayabilir.
Fikir ve Sanat Eserleri Yasasının 41. maddesi, “Plak, video kasetleri ve ses kasetlerinin umumi mahallerde kullanılması” başlığı altında bir düzenleme yapmış ve fakat internet üzerinden yayınlanan eserler hakkında korumaya yönelik düzenleme yapmamıştır.
Nasıl sorunlar ortaya çıkabilir?
Örneğin internet üzerinden yayınladığınız bir bestenizi, reklâm cıngılı olarak duydunuz. İlk yapacağınız iş elinizde, eserin size ait olduğunu kanıtlayan belgelerle bir avukata başvurmak olmalıdır. Çünkü süreç profesyonel yardım almanızı zorunlu kılmaktadır. Avukatınız, eser nedeniyle sahip olduğunuz manevi haklar (eser yayınlanırken adınızın belirtilmesi, eserin genele sunulması [albüm yoluyla] gibi) ve mali haklar (eserin alenileşmiş olup olmamasına göre değişir; alenileşmediyse tüm haklar eser sahibine aittir) konusunda sizi bilgilendirecektir. Yasa dilini sadeleştirme zorluğu ve ayrıntılı bilginin her zaman bir avukat ile yüz yüze konuşularak alınması yolundaki prensip gereği, bu hakların içeriğine fazla giremiyoruz. Ancak mali hakların korunması yönünde Yasanın 20 maddesinin 2. fıkrası meslek birliğine üye olunması halinde bu hakların takibinin meslek birliği tarafından yapılacağını öngörmüştür.
Telif hakkı nedir?
Eser sahipliği ile telif hakkı arasında hukuki anlamda fark vardır
Telif hakkı, herhangi bir bilgi veya düşünce ürününün kullanılması ve yayılması ile ilgili hakların, yasayla belirli kişilere verilmesidir. Kısaca, orijinal bir yaratının kopyalanmasına veya kullanılmasına izin verme hakkı da diyebiliriz.
Bir kulüpte çaldım ama ücretimi alamadım, ne yapabilirim?
Elbette yalın da olsa bir sözleşme düzenlenmesini mutlaka öneriyoruz. Aksi takdirde, alamadığınız ücreti yasal yollardan tahsil etmeye kalkışmak, sizi külfeti nimetinden daha fazla olan bir yola sokacaktır. Alacağınızın varlığını kanıtlamak daha uzun sürecek ve sizi yorabilecektir.
Peki bir derneğe üye olmalı mıyım?
İlk elde akla gelen MESAM’dır. Üyelik ve Birliğin çalışmalarıyla ilgili ayrıntılı bilgiyi web sitesinden edinebilirsiniz. mesam.org.tr
Ayrıca, müzik yapımcılarıyla ilgili MÜ-YAP sitesini incelemek de her ne kadar yapımcıların meslek birliği olsa da haklar konusunda yardımcı olabilir. mu-yap.org.tr
Sizden Gelenler:::
“Selamlar, ... Kardeşim müzik bölümü öğrencisi ve gündüz piyano çalışıyo, işi bu zaten mecbur çalışmalı, ama o kadar deli gibi yüksek sesler değil gerektiği kadar açıyor, bende evde davul çalıyorum. Davul konusunu biraz detaylı açmalıyım çünkü akustik haliyle çalmıyorum :) mesh head denen camlara takılan sineklerin girmesini önleyen un eleklerine benzer bir deri kullanıyorum bütün set üzerinde, zillerimin üstünde susturcu padler sünger vs var, yani ev halkı rahatlıkla ben çalarken uyuyabiliyor. Bu konuyu detaylı anlatmak istedim, ses şiddetinin ne derece normal olduğunu size anlatabilmek için. Şuan alttaki komşumdan hiç bir şikayet almadım, tam tersi teşvik geldi :) ama onun altındaki kişiler eskiden biraz sorun yaratmışlardı, biz yine devam ettik şuana kadar çok sorun olmadı. Aklımda kaldığı için soruyorum akşam 20:00’a kadar çalışıyoruz evde, onun dışında asla ne davul ne de piyano çalınıyor, sadece gündüz çalıyoruz. Acaba kanuni olarak merak ettiğim için soruyorum, haklı değilmiyiz? gerekli önlemimizi aldık sessiz çalışma düzenekleri vs. bu konuda bana cevap verirseniz çok sevinirim, sadece haklarımı öğrenmek istediğim için sordum, teşekkürler, saygı ve sevgilerimle… (İsmail Köseoğlu)”
Merhaba,
Geçtiğimiz hafta kısa bir tatil için bürodan uzaktaydım. E-postanızı yeni gördüm ama acil bir durum değilmiş, sevindim.
Türk hukukunda “komşuluk hukuku” denen kavram, uygar bir şekilde birbirinin haklarını gözetmeyi ve özgürlüklerine saygı göstermeyi düzenler. Ki, anlattığınız kadarıyla siz, rahatsız etmemek üzere tüm önlemlerinizi almış durumdasınız.
Sessizliği sağlamışsınız; belirli bir saat aralığında çalışıyorsunuz. (Gece/gündüz farketmez. Yasal açıdan önemli olan verilen rahatsızlığın boyutu ve rahatsız olanın gerçekte ne kadar etkilendiğidir)
Rahatsız olan komşunuz sizi uyarmadan ne yapabilir? Herhangi bir şikayet makamı yok yasal olarak. Ama Türkiye’lilerin üniforma ve herşeyi polise sorma merakını gözönüne alırsak, en fazla mahalle karakoluna giderler. Polis size karşı zor kullanamaz ya da sizi karakola davet edemez; böyle bir yetkisi yok (durumunuza özgü olarak).
Manevi tazminat davası açabilir: Gürültüden günlerce, gecelerce uyuyamadım. Ya da misafirim vardı, ağırlayamadım.Veyahut hastam vardı, daha da hasta oldu gibi gerekçelerle. Tabii ki, bu örnek varsayımsal bir örnek. Komuşunuzun hakkını işaret ediyorum sadece. ama böyle bir davayı açmak için kafayı bu konulara çok takmış olmak gerekir.
Özetle, şimdilik kendinizi rahat bırakın derim. Zaten saygılı bir komşuluk ilişkisi kurulduğu belli. Bir sorun olursa, yazmaktan çekinmeyiniz.
Şefkatle kalınız.. Nilgün TORTOP – Avukat, İzmir
“Size telif haklariyla bir konu danismak istiyordum..Benim kayitli caz bestelerim bulunmakta ve bir market zinciri bu parcalari satin almak istiyor. Magazalarinda her gun calinmakta olan parcalar icin her yil mesam ve muyam a telif haklari vermek istemediklerini ve bunun yerine kendi parcalarini calmak istediklerini ve bu parcalarin haklarini satin almak istediklerini belirttiler..Bu konuda tum haklari devretmeye hazirim ancak bunun hukuki zeminini nasil saglamam gerekiyor acaba? Onlar bu parcalari satin aldiklari zaman 4-5 ayri magazada calmak icin kullandiklari muzikleri bandrollu bir sekilde mi kullanmak zorundalar? Bu konuda beni aydinlatirsaniz sevinirim..Tesekkurler.”
Merhaba,
Öncelikle ve özellikle MESAM ya da MUYAP gibimeslek örgütlerinden birine üye olmanızı kesinlikle öneriyorum. Eserlerinizi kullanmak isteyenler bu yönteme başvurabiliyorlar.Yani, “meslek örgütlerine değil, size para verelim” diyorlar.
Oysa, meslek örgütünüz sizin adınıza bu tahsilatı, eserleriniz kullanıldığı sürece her zaman yapabilecek. Ayrıca örgütlü olmak, sesinizi duyarabilmenin, haklarınızı savunabilmenin en önemli yoludur.
Sanırım ilk kez eserlerinizden maddi kazanç elde edeceksiniz. Bu nedenle bir an önce vermek konusunda heyecanlı ve heveslisiniz. Elbette karar size ait, ancak meslek örgütü konusundaki önerime MUTLAKA kulak vermenizi rica ediyorum.
Eğer, kendiniz tüm haklarını saymak niyetinde olursanız, size imzalatılacak sözleşmeyi mutlaka ve kesinlikle bir avukat görmeli diyorum.
Kendilerini tanınır kılmak, ilgiyi canlı tutmak için eserlerinizden yararlanacaklarsa, bedelini ödemeliler. Siz bütün hakları devrederseniz, onlar eserlerinizi kullanmada tek yetkili olurlar. Ve örneğin özel radyolarda çalınma hakkı onlara ait olabilir. Ya da bie reklam cıngılı olmayacağını nereden bilebilirsiniz.
Bence “örgütlü olmak” konusunda çekinmeyin ve direnin. Emin olun, hem siz, hem bu ülkenin fikri emekçileri, hem de sizin gibi genç ve yetenekli müzisyenler kazanacak. Bugünden yarına değil belki ama kesinlikle bir tavrın yerleşmesinde katkınız olacak, emin olun..
Kolaylıklar diliyorum…
::::::
cazkolik.com merak etti, konuyla ilgili soru sordu
“Bir ajanzz hizmetidir.“